पेट्रोल-डिझेल दरवाढीचा सर्वसामान्यांना झटका; प्रति लिटर ₹3 ने वाढ
नवीन दर आजपासून लागू; मुंबईत पेट्रोल ₹106.68 तर डिझेल ₹93.14 प्रति लिटर
नवी दिल्ली | प्रतिनिधी
देशभरातील वाहनधारकांना मोठा आर्थिक झटका बसला असून पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लिटर ₹3 ने वाढ करण्यात आली आहे. नवीन दर 15 मेपासून लागू झाले असून जवळपास दोन वर्षांनंतर इंधन दरात वाढ करण्यात आली आहे. राजधानी दिल्लीत पेट्रोलचा दर आता ₹97.77 प्रति लिटर झाला असून डिझेल ₹90.67 प्रति लिटर दराने विकले जात आहे. मुंबईत पेट्रोल ₹106.68 तर डिझेल ₹93.14 प्रति लिटरवर पोहोचले आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींचा परिणाम
इंधन दरवाढीमागे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती हे मुख्य कारण असल्याचे सांगितले जात आहे. इराण-अमेरिका संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक बाजारात क्रूड ऑइलचे दर मोठ्या प्रमाणात वाढले आहेत. काही आठवड्यांपूर्वी 70 डॉलर प्रति बॅरल असलेले कच्चे तेल आता 100 डॉलरच्या पुढे गेले आहे.
कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे सरकारी तेल कंपन्यांवर मोठा आर्थिक ताण निर्माण झाला होता. त्यामुळे तोट्याची भरपाई करण्यासाठी कंपन्यांनी इंधन दरवाढीचा निर्णय घेतल्याचे सूत्रांनी सांगितले.
तेल कंपन्यांना दरमहा ₹30 हजार कोटींचा फटका
केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम यांसारख्या सरकारी तेल कंपन्यांना पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजी विक्रीत मोठा तोटा सहन करावा लागत होता.
पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या संयुक्त सचिव सुजाता शर्मा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, तेल कंपन्यांना दरमहा सुमारे ₹30 हजार कोटींचे नुकसान होत होते. वाढत्या आयात खर्चामुळे कंपन्यांची आर्थिक स्थिती दबावाखाली आली होती.
दिल्लीत पेट्रोल-डिझेलच्या किंमतींचे गणित
| घटक | पेट्रोल (₹) | डिझेल (₹) |
|---|---|---|
| डीलरकडून आकारले जाणारे मूल्य | 77.49 | 74.42 |
| डीलर कमिशन | 4.40 | 3.03 |
| व्हॅट (19.4%) | 15.88 | 13.22 |
| किरकोळ विक्री किंमत | 97.77 | 90.67 |
यापूर्वी उत्पादन शुल्कात कपात
दरवाढ रोखण्यासाठी केंद्र सरकारने यापूर्वी पेट्रोल आणि डिझेलवरील विशेष उत्पादन शुल्कात ₹10-₹10 ने कपात केली होती. पेट्रोलवरील उत्पादन शुल्क ₹13 वरून ₹3 पर्यंत कमी करण्यात आले होते, तर डिझेलवरील शुल्क शून्यावर आणण्यात आले होते.
या निर्णयामुळे काही काळ इंधन दर स्थिर ठेवण्यात यश आले होते. मात्र जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमुळे आता पुन्हा दरवाढ अटळ ठरल्याचे चित्र आहे.
आणखी दरवाढीची शक्यता
तज्ज्ञांच्या मते, जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर दीर्घकाळ उच्च पातळीवर राहिले, तर पेट्रोल-डिझेलच्या किंमतींमध्ये पुढील काळात आणखी वाढ होऊ शकते. याचा थेट परिणाम महागाईवर तसेच वाहतूक आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतींवर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
पंतप्रधान मोदींचे इंधन बचतीचे आवाहन
दरम्यान, पंतप्रधान Narendra Modi यांनी नुकत्याच तेलंगणातील एका कार्यक्रमात नागरिकांना इंधनाचा संयमाने वापर करण्याचे आवाहन केले होते. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय परिस्थिती लक्षात घेता पेट्रोलियम उत्पादनांचा केवळ आवश्यक तेव्हाच वापर करावा, असे त्यांनी म्हटले होते.
त्यांच्या मते, इंधन बचतीमुळे परकीय चलनाची बचत होण्यास मदत होईल आणि जागतिक संघर्षांचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणामही कमी करता येईल.
0
0
