INDORE : ‘छात्रों की गूंज’मध्ये Gen-Z चा आवाज; राहुल गांधींचा विद्यार्थ्यांशी थेट संवादाचा प्रयत्न

शिक्षणव्यवस्थेतील प्रश्नांवर विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांना बोलते करण्याचा उपक्रम; इंदूरमधील 19 सप्टेंबरच्या कार्यक्रमाची जोरदार तयारी

का टा वृत्तसेवा : प्रतिनिधी

इंदूर : भारतीय शिक्षणव्यवस्थेबाबत विद्यार्थ्यांमध्ये असलेल्या प्रश्नांना आणि असंतोषाला थेट व्यासपीठ देण्याच्या उद्देशाने काँग्रेस नेते व लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या ‘छात्रों की गूंज’ उपक्रमाचा पाचवा टप्पा शनिवार, 19 सप्टेंबर रोजी इंदूरमध्ये होणार आहे. या कार्यक्रमाकडे विशेषतः Gen-Z अर्थात तरुण विद्यार्थीवर्गाचे लक्ष वेधले गेले आहे.

राहुल गांधी यांनी शिक्षणव्यवस्थेवर भाष्य करताना, ज्या पिढीला चांगले भविष्य देण्यासाठी ही व्यवस्था उभी करण्यात आली, त्याच पिढीला ती निराश करत असल्याचे म्हटले आहे. शिक्षणव्यवस्थेतील सुधारणा केवळ धोरणांच्या पातळीवर न करता विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांचे प्रत्यक्ष अनुभव ऐकून सुरू व्हायला हव्यात, अशी त्यांची भूमिका आहे. त्यांनी या तिन्ही घटकांना आपले अनुभव, पुरावे आणि सुधारणा-सूचना ऑनलाइन शेअर करण्याचे आवाहन केले आहे.

चार शहरांनंतर आता इंदूरमध्ये पाचवा टप्पा

‘छात्रों की गूंज’ उपक्रमांतर्गत यापूर्वी कोटा, देहरादून, प्रयागराज आणि पुणे येथे कार्यक्रम झाले आहेत. पुण्यातील 22 ऑगस्टच्या कार्यक्रमात विशेषतः विद्यार्थिनी, महिलांचे स्वातंत्र्य आणि पितृसत्ताकतेशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा झाली होती. इंदूरमधील कार्यक्रम हा या मालिकेतील पाचवा टप्पा आहे.

इंदूरमधील कार्यक्रमात शिक्षणव्यवस्थेतील विविध पैलू, विद्यार्थ्यांच्या अडचणी, परीक्षा पद्धती, भरती परीक्षांशी संबंधित प्रश्न आणि रोजगाराच्या संधी यांसारख्या मुद्द्यांवर संवाद होण्याची शक्यता आहे. काही वृत्तांमध्ये प्रवेश व भरती परीक्षांतील कथित गैरप्रकार आणि पेपर लीकसारखे मुद्देही चर्चेच्या केंद्रस्थानी राहू शकतात, असे नमूद करण्यात आले आहे.

Gen-Z शी संवादाची नवी पद्धत

या कार्यक्रमाची एक महत्त्वाची बाब म्हणजे तरुणांशी संवाद साधण्यासाठी पारंपरिक राजकीय सभेऐवजी अधिक अनौपचारिक पद्धतींचा वापर करण्याचा प्रयत्न. उपलब्ध वृत्तांनुसार काँग्रेसकडून कॅफे, महाविद्यालये, ग्रंथालये आणि हॉस्टेल परिसरात विद्यार्थ्यांशी थेट संपर्क, तसेच क्रिकेट आणि जॅमिंगसारख्या उपक्रमांद्वारे तरुणांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. यामधून भाषणकेंद्रित राजकीय कार्यक्रमाऐवजी संवाद आणि सहभागावर भर देण्याचा प्रयत्न दिसतो.

‘तुमचा आवाज ऐकण्यासाठी येत आहे’—राहुल गांधींचे आवाहन

14 सप्टेंबर रोजी राहुल गांधी यांनी इंदूरमधील कार्यक्रमासाठी विद्यार्थ्यांना आवाहन करताना, ते विद्यार्थ्यांना भेटण्यासाठी, त्यांचे म्हणणे ऐकण्यासाठी आणि शिक्षणाशी संबंधित त्यांच्या समस्यांवर चर्चा करण्यासाठी येत असल्याचे सांगितले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन केले.

यामुळे इंदूरमधील कार्यक्रम केवळ एका राजकीय नेत्याचे भाषण न राहता विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना थेट व्यासपीठ देण्याचा प्रयत्न म्हणून मांडला जात आहे.

कार्यक्रमाच्या स्थळावरून वाद; अखेर पर्यायी जागेची तयारी

इंदूरमधील कार्यक्रमाच्या परवानगी आणि स्थळावरून गेल्या काही दिवसांत काँग्रेस व प्रशासनामध्ये वाद झाला. सुरुवातीला जवाहरलाल नेहरू स्टेडियममध्ये कार्यक्रम घेण्याचा प्रस्ताव होता; मात्र तेथे परवानगी न मिळाल्यानंतर Regional Park परिसरातील सुमारे 12,000 चौरस मीटर जागेवर कार्यक्रम घेण्याची तयारी करण्यात आली. इंदूर विकास प्राधिकरणाने या जागेसाठी परवानगी दिल्याचे वृत्त आहे.

दरम्यान, कार्यक्रमाच्या तयारीसाठी निर्धारित कालावधीपूर्वी सरकारी जागेचा काही भाग वापरल्याचा मुद्दा पुढे आला असून, इंदूर विकास प्राधिकरणाने काँग्रेसकडून ₹4,03,270 अतिरिक्त शुल्काची मागणी केली आहे. काँग्रेसने या मागणीवर आक्षेप घेत प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांनाही उधाण

कार्यक्रम जसजसा जवळ येत आहे, तसतसे मध्य प्रदेशातील राजकीय वातावरणही तापले आहे. काँग्रेसकडून शिक्षण, उच्च शिक्षण, रोजगार आणि भरती प्रक्रियेतील प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत, तर भाजप नेत्यांकडून राहुल गांधी यांच्या उपक्रमावर टीका केली जात आहे. त्यामुळे 19 सप्टेंबरचा कार्यक्रम शैक्षणिक प्रश्नांसोबतच राजकीय चर्चेचाही केंद्रबिंदू ठरत आहे.

विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना किती व्यापक व्यासपीठ मिळणार?

‘छात्रों की गूंज’च्या माध्यमातून राहुल गांधी विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांकडून थेट अनुभव जाणून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत. परीक्षा, प्रवेश, शिक्षणाचा खर्च, रोजगार, भरती परीक्षा आणि भविष्यातील संधी यांसारखे प्रश्न आजच्या तरुणांच्या चर्चेच्या केंद्रस्थानी आहेत.

मात्र इंदूरमधील कार्यक्रमानंतर या संवादातून नेमक्या कोणत्या मागण्या पुढे येतात, त्यावर कोणते धोरणात्मक प्रस्ताव मांडले जातात आणि विद्यार्थ्यांच्या सूचनांचे पुढे काय होते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

19 सप्टेंबरचा इंदूर कार्यक्रम त्यामुळे केवळ राहुल गांधींची सभा नसून, शिक्षणव्यवस्थेबाबत तरुण पिढी काय म्हणते, हे ऐकण्याचा मोठा राजकीय-सामाजिक प्रयत्न म्हणून पाहिला जात आहे.