होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून अमेरिका–इराण तणाव तीव्र; ट्रम्प यांचा 48 तासांचा अल्टिमेटम

होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून अमेरिका–इराण तणाव तीव्र

ट्रम्प यांचा 48 तासांचा अल्टिमेटम

ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ल्याची अमेरिकेची धमकी; इराणकडून ‘जशास तसे’ प्रत्युत्तराची चेतावणी

वृत्तस्त्रोत :  तेल अवीव / तेहरान / वॉशिंग्टन डीसी (12 मिनिटांपूर्वी )
                          मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे. अमेरिका–इस्त्रायल आणि इराण यांच्यातील युद्धाचा आज 23 वा दिवस असून, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला कठोर अल्टिमेटम दिला आहे.

                         ट्रम्प यांनी त्यांच्या ‘ट्रुथ सोशल’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर स्पष्ट इशारा देत म्हटले आहे की, इराणने 48 तासांच्या आत होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे खुली केली नाही, तर अमेरिका इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर मोठा हल्ला करून त्यांना उद्ध्वस्त करेल. त्यांनी सूचित केले की, हा हल्ला इराणच्या सर्वात मोठ्या ऊर्जा प्रकल्पापासून सुरू होऊ शकतो.

दरम्यान, इराणने या धमकीला तीव्र प्रतिक्रिया देत ‘जशास तसे’ धोरण अवलंबण्याचा इशारा दिला आहे. इराणच्या खातम अल-अनबिया सेंट्रल कमांडचे प्रवक्ते इब्राहिम झुल्फाघारी यांनी सांगितले की, जर इराणच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ला झाला, तर ते मध्य पूर्वेतील अमेरिका आणि इस्त्रायलशी संबंधित ऊर्जा केंद्रे, समुद्राच्या पाण्याचे गोडेकरण प्रकल्प (डिसेलिनेशन प्लांट) तसेच आयटी पायाभूत सुविधांवर प्रत्युत्तरात्मक हल्ले करतील.

                        यापूर्वीही युद्धाच्या दुसऱ्या आठवड्यात इराणच्या वीज आणि पाणीपुरवठा व्यवस्थांवर हल्ले झाल्याचा दावा करण्यात आला होता. ट्रम्प यांच्या नव्या इशाऱ्यामुळे या संघर्षात आणखी मोठ्या हल्ल्यांची शक्यता वाढल्याचे मानले जात आहे.

तेल बाजारावर परिणाम:
                         इराणी ऊर्जा तज्ज्ञांच्या मते, होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद राहिल्यास जागतिक तेलपुरवठ्यावर गंभीर परिणाम होत आहे. दररोज सुमारे 21 दशलक्ष बॅरल तेलाचा पुरवठा अडथळ्यात आला असून, कच्च्या तेलाच्या किमती 65 डॉलरवरून वाढून 119 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचल्या आहेत. पुढील 10 दिवसांत हा संघर्ष सुरू राहिल्यास किमती 150 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत जाऊ शकतात, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.

ब्रिटनची हालचाल:
                         या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ब्रिटनने अरबी समुद्रात ‘एचएमएस अन्सन’ ही अणुशक्तीवर चालणारी पाणबुडी तैनात केल्याचे वृत्त आहे. ही पाणबुडी टोमाहॉक क्रूझ क्षेपणास्त्रांनी सज्ज असून, दूरवरून हल्ला करण्यास सक्षम आहे. मात्र, ब्रिटिश संरक्षण मंत्रालयाने यावर अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

                          तसेच, गरज भासल्यास इराणविरोधात कारवाई करण्यासाठी अमेरिकेला ब्रिटिश तळांचा वापर करण्यास परवानगी देण्यात आल्याचेही समोर आले आहे.

निष्कर्ष:
                          होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरून सुरू असलेला हा संघर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी गंभीर ठरू शकतो. पुढील काही दिवसांत परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.