18 गंभीर गुन्हे, न्यायालयीन कोठडी कायम
31 ऑगस्टला पुढील सुनावणी — पण खरातच्या आर्थिक साम्राज्याचा तपास नेमका कुठवर?
नाशिक : ‘दैवी शक्ती’, ग्रहदोष आणि चमत्कारांच्या नावाखाली भक्तांची कथित फसवणूक केल्याच्या प्रकरणात स्वयंघोषित भोंदूबाबा अशोक खरात सध्या नाशिकरोड मध्यवर्ती कारागृहात न्यायालयीन कोठडीत आहे. त्याच्याविरोधात विविध प्रकरणांत 18 गंभीर गुन्हे दाखल असल्याचे अलीकडील न्यायालयीन स्थितीबाबतच्या वृत्तांत नमूद करण्यात आले आहे. त्यापैकी आठ गुन्हे महिलांवरील अत्याचाराशी संबंधित असल्याचेही सांगण्यात आले आहे.
मात्र, या संपूर्ण प्रकरणाचा सर्वात गंभीर पैलू केवळ लैंगिक अत्याचार आणि फसवणुकीपुरता मर्यादित नसून आस्था, भीती आणि अंधश्रद्धेचा आधार घेत उभ्या राहिलेल्या कथित आर्थिक साम्राज्याचा पैसा नेमका कुठून आला आणि कुठे गेला? हा आहे.
100 रुपयांचे चिंचोके लाखाला!
ईडीच्या तपासात समोर आल्याचा दावा करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, बाजारात सुमारे 100 रुपये किलो मिळणाऱ्या चिंचेच्या बिया भक्तांना ‘दैवी’ किंवा चमत्कारिक वस्तू असल्याचे भासवून 10 हजार ते 1 लाख रुपयांपर्यंत विकल्या जात होत्या.
त्याचप्रमाणे, साधारण 300 ते 500 रुपये लिटर किमतीचा मध ‘दैवी मध’ म्हणून तब्बल 7 लाख रुपये लिटरपर्यंत विकल्याचा ईडीचा दावा आहे.
सुमारे 1 हजार रुपये किमतीच्या अंगठ्यांची जोडी 2.62 लाख रुपयांना विकल्याचेही तपासात समोर आल्याचे वृत्त आहे. या अंगठ्यांबाबत नंतर त्या साध्या अथवा बनावट दागिन्यांचे असल्याचे निष्पन्न झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
श्रद्धेचे रूपांतर पैशांच्या खेळात?
ईडीच्या तपासानुसार, आर्थिक अडचणी, व्यवसायातील नुकसान, ग्रहदोष किंवा कौटुंबिक संकट यांचा आधार घेत भक्तांना महागड्या पूजा, विधी आणि तथाकथित ‘दैवी वस्तू’ खरेदी करण्यास प्रवृत्त केले जात असल्याचा संशय आहे.
तपास यंत्रणेच्या म्हणण्यानुसार, अशा व्यवहारातून मिळालेली रक्कम विविध बँक खाती आणि आर्थिक व्यवहारांच्या माध्यमातून फिरवून तिचा मूळ स्रोत लपवण्याचा प्रयत्न झाल्याचा संशय आहे. ईडीच्या तपासात सुमारे 42 कोटी रुपयांच्या मालमत्तेचा उल्लेख झाल्याचेही वृत्त आहे.
खरात सध्या कुठे आहे?
हा प्रश्न सध्या सर्वाधिक महत्त्वाचा आहे.
अशोक खरात फरार नाही किंवा तपास यंत्रणांच्या आवाक्याबाहेर नाही; तो नाशिकरोड मध्यवर्ती कारागृहात न्यायालयीन कोठडीत आहे. 18 ऑगस्टच्या उपलब्ध माहितीनुसार, नाशिक जिल्हा सत्र न्यायालयातील एका प्रमुख प्रकरणात दोषारोपपत्राच्या पडताळणीची प्रक्रिया सुरू असून 31 ऑगस्टला पुढील सुनावणी निश्चित आहे. त्याला व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे न्यायालयात हजर केले जात आहे.
दरम्यान, ईडीनेही तपास पुढे नेला आहे. जुलैमध्ये विशेष पीएमएलए न्यायालयाने ईडीच्या अधिकाऱ्यांना कारागृहात जाऊन खरातची चौकशी करण्याची परवानगी दिली होती. या चौकशीसाठी डिजिटल उपकरणेही वापरण्याची परवानगी देण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
मग प्रश्न उरतो — या आर्थिक साम्राज्याचा शेवट कुठे?
अशोक खरातविरोधातील तपास आता केवळ एका व्यक्तीच्या कथित गैरकृत्यांपुरता राहिलेला नाही. पैसा देणारे कोण? पैसा स्वीकारणारे कोण? कोणाच्या खात्यातून व्यवहार झाले? बेनामी मालमत्ता कुठे आहे? या कथित नेटवर्कमध्ये आणखी कोण सहभागी होते?
या प्रश्नांची उत्तरे मिळणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
कारण, एका सामान्य नागरिकाने हजारो-लाखो रुपयांचा आर्थिक व्यवहार केल्यास त्याच्या पैशाच्या स्रोताची चौकशी होऊ शकते; मग कोट्यवधींच्या कथित आर्थिक साम्राज्याच्या मुळापर्यंत तपास यंत्रणा किती खोलवर पोहोचते, हा प्रश्न जनतेच्या मनात निर्माण होणे स्वाभाविक आहे.
‘महाराष्ट्राच्या एपस्टीन फाइल्स’ची चर्चा; मात्र तपासाला पुराव्यांचीच गरज
अशोक खरात प्रकरणाला माध्यमांमध्ये आणि सार्वजनिक चर्चेत ‘महाराष्ट्र एपस्टीन फाइल्स’ अशी उपमा दिली जात आहे. मात्र ही उपमा राजकीय किंवा सामाजिक चर्चेचा भाग आहे; न्यायालयीन निष्कर्ष नव्हे.
त्यामुळे या प्रकरणात कोणत्याही व्यक्तीचे नाव केवळ आरोप, फोटो, संपर्क किंवा चर्चेच्या आधारावर दोषी ठरवणे योग्य ठरणार नाही. ज्यांच्यावर आरोप आहेत, त्यांची सत्यता तपासणे आणि दोष सिद्ध करणे हे तपास यंत्रणा व न्यायालयाचे काम आहे.
मात्र जनतेचा सवाल मात्र रास्त आहे—
‘भक्तांच्या श्रद्धेवर उभ्या राहिल्याचा आरोप असलेल्या या कोट्यवधींच्या आर्थिक साम्राज्याचा खरा लाभार्थी कोण? पैसा कुठून आला आणि कुठे गेला?’
या प्रश्नाचे उत्तर फक्त अशोक खरातपुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण कथित आर्थिक नेटवर्कचा तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
0
0
