चंद्रग्रहण ही केवळ खगोलीय घटना; अफवा पसरवणाऱ्यांवर कारवाईची अंनिसची मागणी
सातारा: देशभरात धुलिवंदन साजरे होत असतानाच वर्षातील पहिल्या चंद्रग्रहणाची नोंद झाली. या पार्श्वभूमीवर काही ठिकाणी मंदिरांचे दरवाजे बंद ठेवण्यात आले असून पारंपरिक श्रद्धांनुसार काही शुभकार्यांना मनाई करण्यात आली आहे. मात्र, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती (अंनिस)ने स्पष्ट केले आहे की चंद्रग्रहण ही केवळ खगोलीय घटना असून तिचा मानवी जीवनावर कोणताही अनिष्ट परिणाम होत नाही. अफवा आणि अंधश्रद्धा पसरवणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणीही समितीने राज्य सरकारकडे केली आहे.
सोशल मीडियावर अफवांचा पूर
अंनिसचे कार्याध्यक्ष हमीद दाभोळकर यांनी सांगितले की, ग्रहणासंदर्भात सोशल मीडियावर भीतीदायक आणि दिशाभूल करणारे संदेश मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित होत आहेत. “ग्रहणाचा मानवी आरोग्य, आयुष्य किंवा दैनंदिन व्यवहारांवर कोणताही अपायकारक परिणाम होत नाही. विज्ञानाच्या आधारे नागरिकांनी या घटनेकडे पाहावे,” असे त्यांनी नमूद केले.
गर्भवती महिलांबाबतचे सल्ले अवैज्ञानिक
विशेषतः गर्भवती महिलांना लक्ष्य करून दिले जाणारे सल्ले अत्यंत चुकीचे असल्याचे अंनिसने म्हटले आहे. ग्रहणकाळात बाहेर पडू नये, अन्न-पाणी घेऊ नये, एकाच ठिकाणी बसून राहावे किंवा काही शारीरिक क्रिया टाळाव्यात, असे संदेश प्रसारित होत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, अशा सल्ल्यांना कोणताही वैज्ञानिक आधार नाही आणि ते आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतात.
वैद्यकीय तज्ज्ञांनीही स्पष्ट केले आहे की चंद्रग्रहणाच्या काळात कोणतीही विशेष वैद्यकीय खबरदारी घेण्याची आवश्यकता नसते. नियमित जीवनशैली आणि आहार पाळणेच योग्य आहे.
कायदेशीर कारवाईची मागणी
अंनिसने राज्य सरकारला विनंती केली आहे की, अंधश्रद्धा पसरवणाऱ्या व्यक्ती आणि संस्थांविरोधात संबंधित कायद्यांनुसार कारवाई करण्यात यावी. महाराष्ट्रात लागू असलेल्या अंधश्रद्धा प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत अशा भ्रामक प्रचारावर कारवाईची तरतूद आहे.
चंद्रग्रहणाचा कालावधी
पंचांगानुसार, मंगळवारी दुपारी ३ वाजून २० मिनिटांनी ग्रहणास सुरुवात झाली आणि सायंकाळी ६ वाजून ४८ मिनिटांपर्यंत ते चालले. खग्रास चंद्रग्रहणाच्या या कालावधीत काही मंदिरांनी पारंपरिक प्रथेनुसार दर्शन बंद ठेवले.
पुण्यातील मंदिरांचे निर्णय
श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती मंदिर येथे ग्रहणकाळात दर्शन तात्पुरते बंद ठेवण्यात आले. ग्रहण मोक्षानंतर मंदिरात विधीवत शुद्धीकरण व पूजा करण्यात आली आणि त्यानंतर भाविकांसाठी दर्शन पुन्हा सुरू करण्यात आले.
घृष्णेश्वर मंदिरात चार तास दर्शनबंदी
औरंगाबाद जिल्ह्यातील वेरूळ लेणी परिसरातील बारावे ज्योतिर्लिंग असलेले घृष्णेश्वर मंदिर दुपारी तीनपासून सायंकाळी सातपर्यंत दर्शनासाठी बंद ठेवण्यात आले. परंपरेनुसार ग्रहणकाळात मंदिराचे दरवाजे बंद ठेवण्याची प्रथा असल्याचे मंदिर प्रशासनाने स्पष्ट केले.
चंद्रग्रहण म्हणजे काय?
चंद्र, पृथ्वी आणि सूर्य एका सरळ रेषेत आल्यावर पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते, त्याला चंद्रग्रहण म्हणतात. ही पूर्णपणे नैसर्गिक आणि वैज्ञानिक घटना आहे. खगोलशास्त्रज्ञांच्या मते, ग्रहणाचा पृथ्वीवरील जीवसृष्टीवर कोणताही थेट परिणाम होत नाही.
वैज्ञानिक दृष्टिकोन स्वीकारण्याचे आवाहन
अंनिसने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, अफवा आणि भीतीला बळी न पडता चंद्रग्रहणासारख्या खगोलीय घटनांचा आनंद वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून घ्यावा. “विज्ञानाच्या युगात अंधश्रद्धांना खतपाणी घालणे टाळावे,” असेही हमीद दाभोळकर यांनी नमूद केले.
धुलिवंदनाच्या उत्साहात ग्रहणाचे सावट असले, तरी वैज्ञानिक दृष्टीने ही एक नैसर्गिक घटना असून समाजाने विवेकबुद्धीने तिच्याकडे पाहण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
0
0
